Submitted by
quantri
on
Lĩnh vực thi
6.Lĩnh vực Y dược, chăm sóc, bảo vệ sức khỏe
Đạt giải Tỉnh
Giải nhì
Tên tác giả
Trần Công Tiến
Địa chỉ
Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 2
Thuyết minh tóm tắt
Tính mới, tính sáng tạo:
PiCCO là phương pháp theo dõi huyết động ít xâm lấn, cho phép theo dõi các chỉ số huyết động liên tục, từ đó giúp kịp thời xử trí khi có thay đổi giúp bệnh nhân hồi phục tốt hơn. Đây là phương pháp lần đầu tiên áp dụng trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Và phương pháp này áp dụng trên những bệnh nhân sốc đa chấn thương, là những bệnh nhân có tổn thương nặng và có rối loạn huyết động nguy cơ tử vong cao. Các nghiên cứu trên thế giới cũng nghiên cứu trên những bệnh nhân sốc tim, sốc nhiễm khuẩn, sốc bỏng, chấn thương sọ não nặng, bệnh nhân chết não chờ hiến tạng, chỉ có báo cáo ca bệnh trên sốc đa chấn thương. Chúng tôi nghiên cứu trên những bệnh nhân sốc đa chấn thương.
Nội dung của giải pháp:
- Nguyên lý của hệ thống PiCCO: Hệ thống PiCCO là sự kết hợp giữa phương pháp hòa loãng nhiệt qua phổi và phương pháp phân tích đường biểu diễn sóng động mạch trong một thiết bị. PiCCO sử dụng một đầu cảm nhiệt tại đường bơm vào tĩnh mạch trung tâm, đầu cảm nhiệt và áp lực đặt vào động mạch chủ bụng qua chỗ đi vào ở động mạch đùi. Trên một bệnh nhân, ta đặt một catheter tĩnh mạch trung tâm và một catheter động mạch lớn thường là động mạch đùi. Khi ta tiến hành bơm một thể tích dịch có nhiệt độ dưới 8oC (15ml, 20ml) qua catheter tĩnh mạch trung tâm thì thể tích sẽ đi qua nhĩ phải, thất phải, phổi, nhĩ trái, thất trái, động mạch lớn và tới đầu catheter động mạch. Trong quá trình di chuyển, nhiệt độ của nước giảm dần. Kết quả là tại sensor nhiệt độ máy có thể vẽ được đường biểu diễn nhiệt độ giảm dần theo thời gian gọi là đường biểu diễn hòa loãng nhiệt (thermodilution). Dựa trên nguyên lý pha loãng nhiệt sẽ tính ra các chỉ số huyết động.
- Phương pháp sóng mạch trong PiCCO: catheter đặt ở động mạch đùi có cảm biến áp lực. Từ đó phân tích đưa ra các chỉ số huyết động liên tục theo nhịp tim.
Bảng các thông số huyết động đo được trên PiCCO
Thông số (Tên tiếng anh) Tên tiếng việt Giá trị bình thường
Cardiac Output (CO) Cung lượng tim 3,0- 5,0 l/ phút/m2
Global End-Diastolic Volume (GEDVI) Thể tích cuối tâm trương toàn bộ 680- 800 ml/m2
Extravascular Lung Water (EVLWI) Thể tích nước ngoài mạch phổi 3,0- 7,0 ml/kg
Cardiac Function Index (CFI) Chỉ số chức năng tim 4,5- 6,5
Heart Rate (HR) Tần số tim 60- 80 lần/ phút
Stroke Volume (SVI) Thể tích tống máu 40- 60
Stroke Volume Variation (SVV) Biến thiên thể tích tống máu 0- 10%
Systemic Vascular Resistance (SVRI) Sức cản mạch hệ thống 1200-2000 dyne.s.cm-5m-2
PiCCO cho phép đánh giá nhiều chỉ số huyết động cho phép hướng dẫn truyền dịch và thuốc trợ tim. Hơn nữa các chỉ số này còn được theo dõi liên tục giúp cho kịp thời phát hiện sự thay dổi và đưa ra hướng điều trị thích hợp cho người bệnh. Ngoài ra PiCCO còn cho biết chỉ số nước ngoài mạch phổi, giúp tiên lượng phù phổi trên lâm sàng.
Khả năng áp dụng:
Phương pháp PiCCO là phương pháp thăm dò huyết động ít xâm lấn, các thông số huyết động được theo dõi liên tục, khách quan, tin cậy. Có thể áp dụng trên nhiều đối tượng bệnh nhân khác nhau, không chỉ bệnh nhân sốc đa chấn thương mà còn áp dụng trên những bệnh nhân sốc tim, sốc nhiễm khuẩn (nội và ngoại khoa), sốc bỏng, ghép tạng…Đây là phương pháp có thể áp dụng tại các đơn vị hồi sức nội và ngoại khoa, khoa hồi sức cấp cứu và hồi sức tích cực.
Hiệu quả kinh tế, kỹ thuật, xã hội:
Hiệu quả Kỹ thuật: Phương pháp PiCCO đã được áp dụng trên 30 bệnh nhân sốc đa chấn thương bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Ninh. Tất cả các Bệnh nhân đều được thăm dò huyết động thành công. Tại thời điểm ban đầu tất cả các bệnh nhân đều thiếu dịch và được điều chỉnh huyết động theo hướng dẫn PiCCO như bù dịch, bù máu và chế phẩm máu, huyết tương, dùng thuốc vận mạch và trợ tim thích hợp. Sau mỗi phương pháp can thiệp điều trị các chỉ số huyết động đều được cải thiện.
Hiệu quả Kinh tế: Thực hiện thăm dò huyết động phương pháp PiCCO góp phần cứu sống nhiều bệnh nhân nặng. Người bệnh được hưởng thụ dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại địa phương mà không phải chuyển tuyến trên điều trị, góp phần giảm tải cho các Bệnh viện tuyến trung ương. Áp dụng phương pháp PiCCO cho thấy giảm thời gian dùng thuốc vận mạch, giảm thời gian thở máy, giảm thời gian nằm hồi sức, giảm thời gian nằm viện từ đó giảm chi phí cho điều trị cho người bệnh và quan trọng hơn là giảm tỷ lệ tử vong góp phần trả người bệnh về lao động và cuộc sống bình thường.
Hiệu quả Xã hội: PiCCO là một kỹ thuật mới áp dụng trên địa bàn tỉnh, đối tượng áp dụng là những bệnh nhân sốc đa chấn thương tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Ninh. Kỹ thuật áp dụng đã góp phần cứu sống nhiều bệnh nhân nặng, mang lại uy tín cho Bệnh viện là một trung tâm đầu ngành của tỉnh Bắc Ninh. Người bệnh không phải chuyển tuyến đã góp phần giảm tải cho Bệnh viện tuyến Trung ương.
PiCCO là phương pháp theo dõi huyết động ít xâm lấn, cho phép theo dõi các chỉ số huyết động liên tục, từ đó giúp kịp thời xử trí khi có thay đổi giúp bệnh nhân hồi phục tốt hơn. Đây là phương pháp lần đầu tiên áp dụng trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Và phương pháp này áp dụng trên những bệnh nhân sốc đa chấn thương, là những bệnh nhân có tổn thương nặng và có rối loạn huyết động nguy cơ tử vong cao. Các nghiên cứu trên thế giới cũng nghiên cứu trên những bệnh nhân sốc tim, sốc nhiễm khuẩn, sốc bỏng, chấn thương sọ não nặng, bệnh nhân chết não chờ hiến tạng, chỉ có báo cáo ca bệnh trên sốc đa chấn thương. Chúng tôi nghiên cứu trên những bệnh nhân sốc đa chấn thương.
Nội dung của giải pháp:
- Nguyên lý của hệ thống PiCCO: Hệ thống PiCCO là sự kết hợp giữa phương pháp hòa loãng nhiệt qua phổi và phương pháp phân tích đường biểu diễn sóng động mạch trong một thiết bị. PiCCO sử dụng một đầu cảm nhiệt tại đường bơm vào tĩnh mạch trung tâm, đầu cảm nhiệt và áp lực đặt vào động mạch chủ bụng qua chỗ đi vào ở động mạch đùi. Trên một bệnh nhân, ta đặt một catheter tĩnh mạch trung tâm và một catheter động mạch lớn thường là động mạch đùi. Khi ta tiến hành bơm một thể tích dịch có nhiệt độ dưới 8oC (15ml, 20ml) qua catheter tĩnh mạch trung tâm thì thể tích sẽ đi qua nhĩ phải, thất phải, phổi, nhĩ trái, thất trái, động mạch lớn và tới đầu catheter động mạch. Trong quá trình di chuyển, nhiệt độ của nước giảm dần. Kết quả là tại sensor nhiệt độ máy có thể vẽ được đường biểu diễn nhiệt độ giảm dần theo thời gian gọi là đường biểu diễn hòa loãng nhiệt (thermodilution). Dựa trên nguyên lý pha loãng nhiệt sẽ tính ra các chỉ số huyết động.
- Phương pháp sóng mạch trong PiCCO: catheter đặt ở động mạch đùi có cảm biến áp lực. Từ đó phân tích đưa ra các chỉ số huyết động liên tục theo nhịp tim.
Bảng các thông số huyết động đo được trên PiCCO
Thông số (Tên tiếng anh) Tên tiếng việt Giá trị bình thường
Cardiac Output (CO) Cung lượng tim 3,0- 5,0 l/ phút/m2
Global End-Diastolic Volume (GEDVI) Thể tích cuối tâm trương toàn bộ 680- 800 ml/m2
Extravascular Lung Water (EVLWI) Thể tích nước ngoài mạch phổi 3,0- 7,0 ml/kg
Cardiac Function Index (CFI) Chỉ số chức năng tim 4,5- 6,5
Heart Rate (HR) Tần số tim 60- 80 lần/ phút
Stroke Volume (SVI) Thể tích tống máu 40- 60
Stroke Volume Variation (SVV) Biến thiên thể tích tống máu 0- 10%
Systemic Vascular Resistance (SVRI) Sức cản mạch hệ thống 1200-2000 dyne.s.cm-5m-2
PiCCO cho phép đánh giá nhiều chỉ số huyết động cho phép hướng dẫn truyền dịch và thuốc trợ tim. Hơn nữa các chỉ số này còn được theo dõi liên tục giúp cho kịp thời phát hiện sự thay dổi và đưa ra hướng điều trị thích hợp cho người bệnh. Ngoài ra PiCCO còn cho biết chỉ số nước ngoài mạch phổi, giúp tiên lượng phù phổi trên lâm sàng.
Khả năng áp dụng:
Phương pháp PiCCO là phương pháp thăm dò huyết động ít xâm lấn, các thông số huyết động được theo dõi liên tục, khách quan, tin cậy. Có thể áp dụng trên nhiều đối tượng bệnh nhân khác nhau, không chỉ bệnh nhân sốc đa chấn thương mà còn áp dụng trên những bệnh nhân sốc tim, sốc nhiễm khuẩn (nội và ngoại khoa), sốc bỏng, ghép tạng…Đây là phương pháp có thể áp dụng tại các đơn vị hồi sức nội và ngoại khoa, khoa hồi sức cấp cứu và hồi sức tích cực.
Hiệu quả kinh tế, kỹ thuật, xã hội:
Hiệu quả Kỹ thuật: Phương pháp PiCCO đã được áp dụng trên 30 bệnh nhân sốc đa chấn thương bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Ninh. Tất cả các Bệnh nhân đều được thăm dò huyết động thành công. Tại thời điểm ban đầu tất cả các bệnh nhân đều thiếu dịch và được điều chỉnh huyết động theo hướng dẫn PiCCO như bù dịch, bù máu và chế phẩm máu, huyết tương, dùng thuốc vận mạch và trợ tim thích hợp. Sau mỗi phương pháp can thiệp điều trị các chỉ số huyết động đều được cải thiện.
Hiệu quả Kinh tế: Thực hiện thăm dò huyết động phương pháp PiCCO góp phần cứu sống nhiều bệnh nhân nặng. Người bệnh được hưởng thụ dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại địa phương mà không phải chuyển tuyến trên điều trị, góp phần giảm tải cho các Bệnh viện tuyến trung ương. Áp dụng phương pháp PiCCO cho thấy giảm thời gian dùng thuốc vận mạch, giảm thời gian thở máy, giảm thời gian nằm hồi sức, giảm thời gian nằm viện từ đó giảm chi phí cho điều trị cho người bệnh và quan trọng hơn là giảm tỷ lệ tử vong góp phần trả người bệnh về lao động và cuộc sống bình thường.
Hiệu quả Xã hội: PiCCO là một kỹ thuật mới áp dụng trên địa bàn tỉnh, đối tượng áp dụng là những bệnh nhân sốc đa chấn thương tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Ninh. Kỹ thuật áp dụng đã góp phần cứu sống nhiều bệnh nhân nặng, mang lại uy tín cho Bệnh viện là một trung tâm đầu ngành của tỉnh Bắc Ninh. Người bệnh không phải chuyển tuyến đã góp phần giảm tải cho Bệnh viện tuyến Trung ương.
Thuộc hội thi